EN 12952 mi EN 12953 mü? Kazan standartları ve malzemeler
İki standart serisi, iki kazan tipi: EN 12952 su borulu kazanlar, EN 12953 alev-duman borulu kazanlar için geçerlidir. Bunlara boru, dirsek ya da ayna plakası tedarik eden herkesin hangisinin geçerli olduğunu bilmesi gerekir – çünkü malzeme seçimi, muayene kapsamı ve belgeler buna bağlıdır.
Su borulu mu, alev-duman borulu mu?
Fark, borunun içinde ne olduğundadır. Su borulu kazanda su borulardan geçer, baca gazı boruları dışarıdan yalar. Alev-duman borulu kazanda tam tersi olur: baca gazı, su hacminde duran borulardan geçer.
| Özellik | Su borulu kazan | Alev-duman borulu kazan |
|---|---|---|
| Standart | EN 12952 | EN 12953 |
| Borunun içinde | su ya da buhar | baca gazı |
| Tipik basınç | yüksek – çok yüksek | orta |
| Tipik kapasite | büyük, santral ölçeğine kadar | küçük – orta |
| Tipik kullanım | santraller, atık yakma, endüstriyel kazanlar | proses buharı, bölgesel ısıtma, ısı merkezleri |
| Kritik bileşenler | kızdırıcı serpantinleri, membran duvarlar, kolektörler | ayna plakaları, alev borusu, duman boruları |
Her iki seri de Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği 2014/68/AB kapsamında uyumlaştırılmış standartlardır. Bunlara göre üretmek yönetmeliğin temel güvenlik gerekliliklerini karşılar.
Standart serileri nasıl yapılandırılmıştır
Her iki seri de birkaç bölümden oluşur. Malzeme tedariki açısından en çok ilk bölümler önemlidir.
| Bölüm | EN 12952 (su borulu) | EN 12953 (duman borulu) |
|---|---|---|
| Bölüm 1 | Genel | Genel |
| Bölüm 2 | Basınç taşıyan parçalar için malzemeler | Malzemeler |
| Bölüm 3 | Tasarım ve hesap | Tasarım ve hesap |
| Diğer bölümler | İmalat, imalat sırasında muayene, donanım, besi suyu kalitesi, kabul deneyleri | İmalat, imalat sırasında muayene, donanım, su kalitesi, kabul deneyleri |
Siparişte genellikle malzeme bölümüne atıf yeterlidir; yani EN 12952-2 ya da EN 12953-2 – borunun kendi ürün standardıyla birlikte.
Sürünme dayanımlı malzemeler
Buhar sıcaklığı yükseldikçe alaşım elementi ihtiyacı artar. Aşağıdaki tablo kazan yapımında en sık görülen kaliteleri, sürekli işletmede tipik olarak kullanıldıkları aralıkla birlikte gösterir.
| Malzeme | Standart | Sürekli işletme yaklaşık | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| P235GH, P265GH | EN 10216-2 | 400 °C | besi suyu, doymuş buhar, ekonomizer |
| 16Mo3 | EN 10216-2 | 530 °C | buharlaştırıcı, ilk kızdırıcı kademeleri |
| 13CrMo4-5 | EN 10216-2 | 570 °C | kızdırıcılar, kolektörler |
| X20CrMoV11-1 | EN 10216-2 | 580 °C | eski tesislerdeki taze buhar hatları |
| 10CrMo9-10 | EN 10216-2 | 600 °C | sıcak kızdırıcı kademeleri, ara kızdırıcılar |
| P91 (X10CrMoVNb9-1) | EN 10216-2 | 620 °C | yüksek buhar parametreli modern santraller |
Önemli: bu değerler sürekli işletme için yol gösterici değerlerdir, tasarım sınırları değil. İzin verilen hesap sıcaklığı sürünme dayanımından, cidar kalınlığından ve istenen ömürden çıkar – bir tablodan değil, Bölüm 3'e göre yapılan hesaptan gelir.
Muayene ve belgeleme
Kazan bileşenleri neredeyse her zaman yüksek kategoride basınç taşıyan ana parçalardır. Dolayısıyla kural EN 10204'e göre 3.1 muayene sertifikasıdır; onaylanmış kuruluş gözetiminde ise 3.2. Buna genellikle şunlar eşlik eder:
- Tahribatsız muayene – her boruda ultrasonik veya girdap akımı, kaynaklarda radyografi
- Isıl işlem kanıtı – normalizasyon veya ıslah, kayıt eğrisiyle
- İzlenebilirlik – her pozisyon için döküm ve parti, parça üzerinde işaretli
- Ölçü kontrolü – özellikle bükülmüş parçalarda: dirsekte cidar incelmesi ve ovallik
AD 2000 kurallarına atıf yapan taleplerde aynısı başka bir sistematikle geçerlidir – borular için orada W 4 sayfası esastır.
Bu iş için neler tedarik ediyoruz
Çizime göre kızdırıcı serpantinleri, membran duvarlar ve delinmiş ayna plakaları, ayrıca sabit boylarda sürünme dayanımlı borular, özel yarıçaplı dirsekler ve uygun kalitede flanş ve fitings tedarik ediyoruz. Kızdırıcı serpantinlerinin ve ayna plakalarının nasıl üretildiği Kızdırıcı serpantinleri ve ayna plakaları yazısında; kalitelerin genel görünümü Malzemeler sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
EN 12952 ile EN 12953 arasındaki fark nedir?
EN 12952 su borulu kazanlar içindir; suyun borulardan geçtiği, baca gazının boruları dışarıdan yaladığı tiptir. EN 12953 alev-duman borulu kazanlar içindir; baca gazının borulardan geçtiği tiptir. Su borulu kazanlar daha yüksek basınç ve kapasiteye ulaşır, duman borulu kazanlar proses buharı ve bölgesel ısıtma için tipiktir.
Kazan yapımında hangi malzemeler kullanılır?
Yaklaşık 400 °C'nin altında P235GH ve P265GH yeterlidir. Üzerinde sürünme dayanımlı kaliteler gelir: 16Mo3 yaklaşık 530 °C'ye, 13CrMo4-5 yaklaşık 570 °C'ye, 10CrMo9-10 yaklaşık 600 °C'ye ve P91 yaklaşık 620 °C'ye kadar. Gerçek tasarım sıcaklığı hesaptan çıkar.
EN 12952 ve EN 12953 uyumlaştırılmış standartlar mı?
Evet. Her iki seri de Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği 2014/68/AB kapsamında uyumlaştırılmış standartlardır. Bunlara göre tasarlamak ve üretmek, yönetmeliğin temel güvenlik gerekliliklerini karşılar.
Kazan boruları için hangi sertifika gerekir?
Kural olarak EN 10204'e göre 3.1 muayene sertifikası; çünkü kazan bileşenleri neredeyse her zaman yüksek kategoride basınç taşıyan ana parçalardır. Onaylanmış kuruluş ya da alıcı muayeneye katılırsa 3.2 olur. Her ikisi de üretimden önce kararlaştırılmalıdır.
Bükülmüş kazan borularında nelere dikkat edilmeli?
Dirseğin dış tarafındaki cidar incelmesine ve dirsekteki ovalliğe. Her ikisi de Bölüm 3'e göre hesapta dikkate alınmalı ve siparişte muayene kapsamında açıkça belirtilmelidir.
Tam olarak bu parçalara mı ihtiyacınız var?
Kalite, ölçü, basınç sınıfı ve miktar yeterlidir – teklifinizi genellikle aynı gün, istenirse muayene sertifikası 3.1 ile birlikte alırsınız.
Teklif isteyin