Kołnierze wg EN 1092-1: typy, powierzchnie uszczelniające i klasy ciśnienia

Kołnierz to najczęstsze rozłączne połączenie w budowie rurociągów. EN 1092-1 reguluje wymiary, formy konstrukcyjne i klasy ciśnienia – oto najważniejsze punkty dla właściwego wyboru.

Typowe formy konstrukcyjne

• Kołnierz do przyspawania – spawany doczołowo z rurą, najbardziej wytrzymałe rozwiązanie do wysokich ciśnień i temperatur.
• Kołnierz zaślepiający – szczelnie zamyka przewód lub króciec.
• Kołnierz luźny z kołnierzem oporowym – kołnierz obraca się swobodnie na kołnierzu oporowym, co ułatwia dopasowanie otworów.
• Kołnierz gwintowany – nakręcany na rurę gwintowaną, bez spawania.

Listwy i powierzchnie uszczelniające

Kształt powierzchni uszczelniającej musi być zgodny między łączonymi kołnierzami. Częsta jest forma B1 (gładka listwa uszczelniająca); obok występują listwy wypukłe, wpust i pióro lub występ i wgłębienie do wyższych wymagań. Odpowiednia uszczelka (płaska, spiralna, z pierścieniem wewnętrznym i zewnętrznym) jest dobierana do klasy ciśnienia, temperatury i medium.

Klasy ciśnienia PN

EN 1092-1 obejmuje klasy ciśnienia od PN 2,5 do PN 400. Dla wody i przewodów ogólnych typowe są PN 10 i PN 16, dla przewodów procesowych i parowych PN 25 do PN 40, a w zakresie wysokociśnieniowym znacznie więcej. Układ otworów, średnica kołnierza i grubość są znormalizowane dla każdej klasy ciśnienia – tylko dzięki temu kołnierze różnych dostawców do siebie pasują.

Materiały i świadectwo

Kołnierze dostępne są ze stali węglowej (np. P250GH/C22.8), gatunków żaroodpornych (16Mo3, 13CrMo4-5) oraz stali nierdzewnej. Do zastosowań związanych z bezpieczeństwem na życzenie dołączamy świadectwo odbioru 3.1 wg EN 10204.